Patent Kullanma ve Kullanmama Beyanı Nedir? Ne Zaman ve Nasıl Verilir?

Süreler, Yükümlülükler ve Uygulamadaki Kritik Eşikler

Patent tescili, buluş sahibine belirli süreyle tekel hakkı tanır. Ancak bu hakkın etkin şekilde korunabilmesi için, patentin yalnızca tescil edilmesi yeterli değildir. Patent sahiplerinin, mevzuat gereği patent kullanma veya kullanmama beyanı vermesi zorunludur.

Patent kullanma/kullanmama beyanı; patent konusu buluşun Türkiye’de fiilen kullanılıp kullanılmadığının, Türk Patent ve Marka Kurumu’na resmi olarak bildirilmesini ifade eder.

Patent Kullanma / Kullanmama Beyanı İçin Süreler Nelerdir?

Patent kullanma veya kullanmama beyanı bakımından mevzuatta iki farklı süre yer almaktadır:

• Patent başvuru tarihinden itibaren 4 yıl,
• Patent tescil tarihinden itibaren 3 yıl.

Bu sürelerden hangisi daha geç sona eriyorsa, patent kullanma veya kullanmama beyanının en geç o tarihe kadar verilmesi gerekir.

Uygulamada Neden Tescil Tarihinden Sonraki 3 Yıl Öne Çıkmaktadır?

Her ne kadar başvuru tarihinden itibaren 4 yıllık süre mevzuatta açıkça yer alsa da, uygulamada ve risk yönetimi açısından patent sahiplerine, tescil tarihinden itibaren 3 yılın esas alınması önerilmektedir.

Bunun temel nedeni, patent hakkının tescil ile birlikte hüküm ve sonuç doğurmaya başlamasıdır. Tescil tarihinden sonraki 3 yıllık süreçte;

• Patent konusu buluşun kullanıma alınması,
• Lisans verilmesi,
• Kullanılamıyorsa bunun gerekçelerinin somutlaşması

beklenir.

Bu süre geçtikten sonra herhangi bir beyan yapılmamış olması, patentin kullanılmadığı yönünde değerlendirmelere ve ileride zorunlu lisans taleplerine zemin hazırlayabilir.

Patent Kullanma Beyanı Nedir?

Patent konusu buluş;

• Üretimde kullanılıyor,
• Ticari olarak satışa sunulmuş,
• Lisans yoluyla üçüncü kişilerce değerlendiriliyorsa

patent kullanma beyanı verilmesi gerekir.

Patent kullanma beyanı, patent sahibinin patent konusu buluşu Türkiye’de kullandığını beyan etmesi niteliğindedir. Bu işlem sırasında, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde herhangi bir bilgi veya belge sunulması zorunlu değildir; beyan, patent siciline işlenmek üzere yapılır.

Ancak ileride doğabilecek uyuşmazlıklar veya zorunlu lisans talepleri bakımından, patentin fiilen kullanıldığını gösteren bilgi ve belgelerin patent sahibi tarafından saklanması önerilir.

Patent Kullanmama Beyanı Nedir?

Patent konusu buluş henüz kullanılmıyorsa, bu durum tek başına bir hak kaybına yol açmaz. Ancak patentin kullanılmadığı hallerde, patent sahibinin kullanmama durumunu Türk Patent siciline bildirmesi gerekir.

Bu bildirim, patent kullanma/kullanmama beyanı yükümlülüğünün bir parçasıdır ve patent kullanılmıyor olsa dahi beyan verilmesi gerekir.

Patent kullanmama beyanı, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde, patent sahibinin patent konusu buluşu kullanmadığını beyan etmesi suretiyle yapılır.

Bu beyan sırasında herhangi bir gerekçe veya belge sunulması zorunlu değildir. Önemli olan, patentin mevcut kullanım durumunun resmi olarak bildirilmiş olmasıdır.

Patent Kullanma / Kullanmama Beyanı Verilmezse Ne Olur?

Patent kullanma veya kullanmama beyanının süresi içinde verilmemesi halinde;

• Patent, zorunlu lisans taleplerine açık hale gelebilir,
• Üçüncü kişiler patentin kullanılmadığını ileri sürebilir,
• Patent hakkının hukuki gücü zayıflayabilir.

Bu nedenle patent kullanma/kullanmama beyanı, patent tescil sonrası süreçlerin en kritik aşamalarından biri olarak değerlendirilmelidir.

Parla Patent Ne Öneriyor?

Mevzuatta patent kullanma/kullanmama beyanı için başvuru tarihinden itibaren 4 yıl ve tescil tarihinden itibaren 3 yıl olmak üzere iki ayrı süre düzenlenmiştir. Yasal olarak, bu sürelerden hangisi daha geç sona eriyorsa, beyanın en geç o tarihe kadar verilmesi mümkündür.

Ancak Parla Patent, uygulamadaki tecrübesi ve risk yönetimi yaklaşımı doğrultusunda, patent sahiplerine tescil tarihinden itibaren 3 yıl dolmadan patent kullanma veya kullanmama beyanını yapmalarını önermektedir.

Bu yaklaşım, patent hakkının tescil ile birlikte hüküm ve sonuç doğurması, olası zorunlu lisans taleplerinin ve hak kaybı risklerinin önüne geçilmesi açısından daha güvenli bir yol sunmaktadır.

Sonuç

Patent kullanma/kullanmama beyanı, patent hakkının korunması ve sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşır.

Mevzuatta; başvuru tarihinden itibaren 4 yıl ve tescil tarihinden itibaren 3 yıl olmak üzere iki ayrı süre düzenlenmiş olmakla birlikte, uygulamada tescil tarihinden sonraki 3 yıl, patent sahipleri için kritik bir eşik olarak kabul edilmektedir.